Sygn. akt II Cz /18
POSTANOWIENIE
Dnia 18 stycznia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Białymstoku II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO B (ref.)
Sędziowie: SSO B
SSO U
po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2019 r. w Białymstoku
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku Jadwigi Xxej
z udziałem Zbigniewa J Xxego, Romana A Xxego, Iwony B Xxkiej, Barbary Xxiej, Janusza Xxego, Pawła S Xxiego, Roberta J Xxiego, Krzysztofa Xxiego, Rafała Xxego, Onufrego A Xxego, Sary W Xxej
o stwierdzenie nabycia spadku
na skutek zażaleń uczestników postępowania Zbigniewa J Xxego i Barbary Xxiej
od postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 16 lipca 2018 r. sygn. akt II Ns /15
postanawia:
oddalić zażalenia.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 lipca 2018 roku Sąd Rejonowy w Białymstoku w sprawie z wniosku Jadwigi Xxej z udziałem Zbigniewa Jerzego Xxego, Romana Andrzeja Xxego, Iwony Barbary Xxkiej, Barbary Xxiej, Janusza Xxego, Pawła Seweryna Xxiego, Roberta Janusza Xxiego, Krzysztofa Xxiego, Rafała Xxego, Onufrego Andrzeja Xxego, Sary Wiktorii Xxej o stwierdzenie nabycia spadku przyznał biegłej sądowej M Xxiej wynagrodzenie w kwocie 388,68 zł, które nakazał wypłacić tymczasowo z sum Skarbu Państwa /pkt I/ oraz przyznał biegłej sądowej I Xxuk wynagrodzenie w kwocie 388,68 zł, które nakazał wypłacić tymczasowo z sum Skarbu Państwa /pkt II/.
Sąd I instancji, przywołując treść art. 288 kpc, art. 89 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 maja 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych /Dz.U. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm./ oraz Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 roku w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym /Dz.U. 2013, poz. 518/, stwierdził, że wskazana przez biegłych kwota mieści się w przyjętej rozporządzeniem stawce i jest współmierna do nakładu pracy biegłego. Opinia, zdaniem Sądu Rejonowego, ma charakter wielowątkowy i złożony, a wskazanie ilości godzin jest adekwatne do nakładu pracy i złożoności opinii.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli uczestniczka postępowania Barbara Xxa i uczestnik postępowania Zbigniew Jerzy Xx. Uczestniczka postępowania zaskarżyła je w części, tj. ponad kwotę 97,17 zł w pkt. I i II, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na jego treść, tj. art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc i art. 328 § 2 kpc, co wyrażało się nieuprawnionym przyjęcie, że sporządzenie opinii uzupełniającej sądowo-psychiatrycznej wymagało nakładu pracy przez każdą z biegłych w wymiarze 12 godzin, a także odstąpieniem od wyjaśnienia w zaskarżonym postanowieniu przyczyn, dla których Sąd uznał, że na sporządzenie opinii uzupełniającej konieczne było poświęcenie 24 godzin w sytuacji, gdy:
1) biegłe odpowiedziały jedynie na część zarzutów złożonych przez strony;
2) z treści akt nie wynika, aby biegłe dokonywały ponownego zapoznawania się z ich treścią, zaś z karty pracy taka okoliczność wynika;
3) Sąd przyjął, że biegłe poświęciły 3 godziny na zapoznanie się z zarzutami, podczas gdy zarzuty sformułowane są na trzech stronach w formie pytań i nie wymagały takiego nakładu pracy;
4) opinia zajmująca pięć i pół strony została sporządzona czcionką 14, zastosowano podwójną interlinię oraz kilkucentymetrowe akapity, zaś co najmniej 40 % opinii stanowi przytoczenie pytań z pisma procesowego, zaś znakomita część odpowiedzi na pytania – zarzuty – stanowią lapidarne odpowiedzi, bez specjalistycznej analizy stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy, zatem przyjęcie, że opracowanie i sporządzenie tej opinii wymagało łącznie 19 godzin pracy nie ma uzasadnienia w zasadach logiki i doświadczenia życiowego;
5) Sąd zasądzając wynagrodzenie biegłych posłużył się wzorcem uprzednio wydanego postanowienia z dnia 28 maja 2018 roku powtarzając użytą tam argumentację w sytuacji, gdy nie zachodziły okoliczności, na które powoływał się Sąd, bowiem biegłe w odpowiedzi na zarzuty formułowały krótkie odpowiedzi, w których stwierdzały m.in., czy u spadkodawcy zdiagnozowano konkretny stan psychiczny bez uzasadnienia takiego stanowiska, co przemawia za przyjęciem, że Sąd odgórnie zaakceptował złożone karty pracy i rachunki nie dokonując ich oceny pod kątem faktycznego nakładu pracy;
6) Sąd nie ustalał, który biegły i w jakim zakresie opracowywał opinię, bowiem należałoby oddzielić część psychologiczną i psychiatryczną zarzutów.
Mając na uwadze powyższe, uczestniczka postępowania Barbara Xxa wnosiła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie biegłym wynagrodzenia za trzy godziny za sporządzenie opinii uzupełniającej, tj. w kwocie 97,17 zł dla każdej z biegłych.
Uczestnik postępowania Zbigniew Jerzy Xx zaskarżył ww. postanowienie w części, tj. ponad kwotę 100 zł przyznanej na rzecz biegłej sądowej I Xxuk i 50 zł przyznanej na rzecz biegłej sądowej M Xxiej, zarzucając mu mające istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, poprzez dokonanie niewystarczająco wszechstronnej oceny adekwatności czasu deklarowanego na kartach pracy do zakresu i treści opinii uzupełniającej, która w sposób niepełny wykonuje zarządzenie Sądu oraz oparta jest o podstawowy zasób wiedzy biegłych lekarzy psychologa i psychiatry, niewskazujący na poświęcenie czasu wykraczającego poza minimalny konieczny do udzielenia zdawkowych odpowiedzi.
Mając na uwadze powyższe, uczestnik postępowania Zbigniew Jerzy Xx wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie biegłym wynagrodzenia w kwotach 100 zł na rzecz biegłej sądowej I Xxuk i 50 zł na rzecz biegłej sądowej M Xxiej.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Obydwa zażalenia uczestników postępowania podlegały oddaleniu.
Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego w przedmiocie przyznania biegłym M Xxiej i I Xxuk wynagrodzenia za sporządzenie uzupełniającej opinii w wysokości ustalonej w zaskarżonym postanowieniu. Argumenty podniesione w treści obu zażaleń nie mogły skutkować zmianą tego orzeczenia, bowiem odpowiada ono prawu.
Zdaniem Sądu Okręgowego przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 288 kpc, biegły ma prawo żądać wynagrodzenia za stawiennictwo do sądu i wykonaną pracę. Określając wysokość wynagrodzenia biegłego sąd uwzględnia wymagane od biegłego kwalifikacje, potrzebny do wydania opinii czas oraz nakład pracy, a wysokość wydatków niezbędnych do wykonania czynności – na podstawie złożonego rachunku /art. 89 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, t.j. Dz.U. 2018 poz. 300 z późn. zm./. Szczegółowe zasady jego ustalania określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 roku w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym /Dz. U. 2013, poz. 518/, wspomniane nawiasem mówiąc przez Sąd I instancji.
W ocenie Sądu Okręgowego wskazać również należy, że Sąd Rejonowy w dniu 28 czerwca 2018 roku nakazał przesłać ww. biegłym odpisy wniesionych do opinii pierwotnej zarzutów z dni 20 i 22 czerwca 2018 roku, by biegłe do zarzutów tych się odniosły. W wykonaniu powyższego biegłe sądowe złożyły pisemną opinię uzupełniającą z dnia 06 lipca 2018 roku wraz z rachunkiem domagając się wynagrodzenia za wykonaną pracę w wysokości 388,68 zł w przypadku każdej z nich. Biegła M Xxa sprecyzowała przy tym w karcie pracy, że czynności przygotowawcze – przypomnienie materiału i zapoznanie się z zarzutami – zajęły jej 2 godziny, czynności badawcze, tj. badanie i opracowywanie wyników, przygotowanie wniosków, konsultacje z psychiatrą i studiowanie niezbędnej literatury, 1 godzinę, a czynności końcowe, tj. opracowanie opinii – kolejne 9 godzin /k. 480/. Z kolei biegła I Xxuk sprecyzowała w karcie pracy, że czynności przygotowawcze –zapoznanie się z zarzutami – zajęły jej 1 godzinę, czynności badawcze, tj. badanie psychiatryczno-psychologiczne i konsultacje biegłych, również 1 godzinę, a czynności końcowe, tj. opracowanie opinii – kolejne 10 godzin /k. 481v/.
Zdaniem Sądu Okręgowego nie ulega wątpliwości, że przedłożoną w niniejszej sprawie opinię uzupełniającą biegłe wykonały zgodnie ze zleceniem Sądu o dopuszczeniu tego dowodu – w takim zakresie, w jakim były one do tego zobowiązane. Trudno również pominąć, iż podany przez biegłe czas pracy w ocenie Sądu Okręgowego odpowiadał rzeczywistemu nakładowi pracy potrzebnemu na sporządzenie opinii w przedłożonym Sądowi Rejonowemu kształcie, a wysokość wynagrodzenia odpowiadała stawce ryczałtu przyjętej we wspomnianym już rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 roku w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym /Dz.U. 2013, poz. 518/. Zgodnie bowiem z § 2 ww. Rozporządzenia, stawka wynagrodzenia biegłych powołanych przez sąd za każdą rozpoczętą godzinę pracy, zwana dalej „stawką”, wynosi – w zależności od stopnia złożoności problemu będącego przedmiotem opinii oraz warunków, w jakich opracowano opinię – od 1,28% do 1,81% kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa, zwanej dalej „kwotą bazową”. Wprawdzie biegłe przyjęły w swym rachunku najwyższą stawkę (1,81% kwoty bazowej), jednak było to w ocenie Sądu Okręgowego uzasadnione specyfiką niniejszej sprawy, tj. koniecznością przeprowadzenia specjalistycznej analizy przedłożonej dokumentacji medycznej oraz wyprowadzenia na tej podstawie wniosków odnośnie do zdolności testowania. W ocenie Sądu Okręgowego należy przy tym podkreślić, że wyłącznie wskazany czas pracy oceniany przez pryzmat nakładu sił i środków niezbędnych na sporządzenie opinii w sprawie może być podstawą postanowienia sądu w przedmiocie przyznania wynagrodzenia biegłemu, a nie użyta w opinii wielkość czcionki, wartość interlinii czy zakres przytoczenia zarzutów, nawiasem mówiąc w pewnym stopniu niezbędny dla przejrzystości opinii uzupełniającej. W niniejszej sprawie ilość wspomnianych zarzutów była zaś znaczna, dotyczyły one zarówno oceny zachowania testatora opisanego w zeznaniach świadków, jak i oddziaływania długiej listy środków farmakologicznych, a także wielu innych kwestii, stąd też podany przez biegłe czas pracy był zdaniem Sądu Okręgowego w pełni adekwatny do nakładu pracy potrzebnego na sporządzenie opinii uzupełniającej. W świetle wszystkich tych okoliczności nie ma zdaniem Sądu Okręgowego podstaw do odmówienia biegłym wynagrodzenia za czynności wykonane zgodnie z wiążącym je zleceniem Sądu i zakresem materiału poddanym jej pod analizę. W konsekwencji uznać należy, że wymienione wyżej i przyznane adekwatnie do wskazanego czasu pracy wynagrodzenie jest w ocenie Sądu Okręgowego odpowiednią zapłatą.
W tych okolicznościach, obydwa zażalenia jako bezzasadne, podlegały oddaleniu na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc.