Sygn. akt I C /14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia grudnia 2014 roku
Sąd Okręgowy w Białymstoku I Wydział Cywilny
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO ..
Protokolant: starszy protokolant sądowy …
po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 roku w Białymstoku
na rozprawie
sprawy z powództwa K.a O.
przeciwko „K. K.e” spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie
o ochronę dóbr osobistych i zapłatę
I. Oddala powództwo;
II. Zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3977 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;
III. Przyznaje adwokatowi z Kancelarii Adwokackiej w Białymstoku ynagrodzenie w kwocie 3960 złotych powiększone o należny podatek VAT tytułem pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu.
Uzasadnienie:
Powód K. O. wniósł o zobowiązanie pozwanego „K. K.e” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie do usunięcia naruszającego jego dobra osobiste artykułu na stronie internetowej www.L..pl, publikowanego od dnia 19 lipca 2008r. zatytułowanego „Tak wygląda zabójca z ulicy krótkiej”, w terminie 3 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia oraz o zobowiązanie pozwanego, do opublikowania na swój koszt, w terminie 3 dni od daty prawomocności orzeczenia, na okres 7 dni na stronie internetowej www.L..pl- w zakładce K.ej miasta Łomża oraz równolegle na stronie głównej w/w strony obramowanego oświadczenia o następującej treści: „Zarząd „K. K.e” Sp. z o.o. oświadcza, że publikowane na stronie internetowej www.xxx.pl od dnia 19 listopada 2008r. informacje o poszukiwaniu K.a O. listem gończym, opatrzonej tytułem „Tak wygląda zabójca z ulicy krótkiej” było bezprawne i naruszało jego dobra osobiste-wizerunek i godność i za to przeprasza”. Nadto powód wniósł o zobowiązanie pozwanego do opublikowania na swój koszt, w terminie 3 dni od daty prawomocności orzeczenia, jednorazowego oświadczenia w weekendowym wydaniu papierowym, Gazety L.nej- wydania łomżyńskiego na pierwszej stronie w rozmiarze nie mniejszym niż 1/10, wraz ze zdjęciem powoda obramowanego świadczenia o następującej treści: „Zarząd „K. K.e” Sp. z o.o. oświadcza, że publikowanie na stronie internetowej www.L..pl od dnia 19 listopada 2008r. informacji o poszukiwaniu Pana K.a O. listem gończym , opatrzonej tytułem „Tak wygląda zabójca z ulicy krótkiej” było bezprawne i naruszało jego dobra osobiste – wizerunek i godność i za to przeprasza”. W zakresie roszczenia majątkowego powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kwoty 25.000zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, płatnych na jego rzecz w ciągu 7 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty oraz zasadzenie kwoty 30.000zł tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej na następujący cel społeczny Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (k. 2-7).
Pozwany „K. K.e” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 92-98).
Sąd ustalił, co następuje:
Postanowieniem z dnia 31 października 2008r. Prokuratura Rejonowa w Łomży wszczęła śledztwo w sprawie spowodowania, w nocy z dnia 30 na 31 października 2008r., w Łomży, w mieszkaniu przy ul. Krótkiej, obrażeń ciała w postaci choroby realnie zagrażającej życiu Jana L.go, poprzez uderzanie rękoma w głowę oraz kopanie w klatkę piersiową, w następstwie Jan .poniósł śmierć tj. czyn z art. xx § 3 kk. (k. 55 postanowienie o wszczęciu śledztwa akta sprawy II K xx/09 Sądu Rejonowego w Łomży).
Postanowieniem również z dnia 31 października 2008r. Prokuratura przedstawiła K.owi O. zarzut, że w bliżej nie określonej dacie pomiędzy 10 a 17 października 2008r., w Łomży, w mieszkaniu przy ul. Krótkiej, zadając L. L.mu uderzenia pięścią w głowę spowodował krwiaka podtwardówkowego, lewostronnie spłaszczającego, a następnie w nocy z dnia 30 na 31 października 2008r., w Łomży, w mieszkaniu przy ul. Krótkiej zadając , L. L.mu uderzenia pięściami w głowę oraz kopiąc w głowę i klatkę piersiową spowodował powstanie obrażeń ciała w postaci obustronnych krwiaków okularowych, rany tłuczonej zewnętrznej powieki, łuku brwiowego, stłuczenia warg z ranami tłuczonymi wargi górnej, złamania trzech żeber po stronie lewej kładki piersiowej, które w powiązaniu z krwiakiem podtwardówkowym stanowiły chorobę realnie zagrażającą życiu Jana Rojewskiego, w konsekwencji czego w nocy z 30 na 31 października 2008r. nastąpił jego zgon tj. o czyn z art. xx§3 kk (k. 55 postanowienie o przedstawieniu zarzutów akta sprawy II K xx/09).
Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Łomży z dnia 14 listopada 2008r. zastosowano względem K.a O. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, na okres 14 dni od dnia zatrzymania, z uwagi na uzasadnioną obawę ukrywania się K.a O., uprawdopodobnioną nie przebywaniem podejrzanego w miejscu zamieszkania. (k. 116-11v postanowienie o tymczasowym aresztowaniu II K xx/09).
Postanowieniem z dnia 17 listopada 2008r. Prokuratura postanowiła zarządzić poszukiwanie K.a O. listem gończym z uwagi na ukrywanie się podejrzanego (k. 134 postanowienie o poszukiwaniu listem, gończym k. 135-136 list gończy akta sprawy II K xx/09).
W łomżyńskim internetowym wydaniu Gazety L.nej na stronie www.L..pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20081119/REG20/958731122 w dniu 19 listopada 2009r. ukazał sie przedruk listu gończego za powodem K.em O. opatrzony tytułem „Tak wygląda zabójca z ulicy krótkiej” i podtytułem „Łomża. Sprawca śmiertelnego pobicia w mieszkaniu przy ul. Krótkiej w Łomży nazywa się K. O.. Organy Ścigania wypuściły za nim list gończy, gdyż mężczyzna ciągle pozostaje na wolności:” wraz z ze zdjęciem powoda. Po pewnym czasie artykuł został przeniesiony do archiwum, gdzie nadal można go odnaleźć ( k.15-16)
W toku prowadzonego postępowania została wydana opinia sądowo-lekarska dotycząca przyczyn zgony Jana L.go wskazująca, iż w dniu 31 października przed pobiciem Jan Rojeński miał już krwiaka (k. 437-438) ustalenia te przyczyniły się do zmiany zarzutu postawionemu powodowi i ostateczne skierowanie do sądu w dniu 20 kwietnia 2009r. aktu oskarżenia, w którym zarzucono powodowi, iż z dnia 30 na 31 października 2008r. w Łomży w mieszkaniu przy ul. Krótkiej działając wspólnie i porozumieniu z inną osobą wziął udział w pobiciu J….w ten sposób, że K. O. zadawał mu uderzenia pięściami w głowę oraz kopiąc w głowę i klatkę piersiową spowodował powstanie obrażeń ciała w postaci obustronnych krwiaków okularowych, rany tłuczonej zewnętrznej powieki, łuku brwiowego, stłuczenia warg z ranami tłuczonymi wargi górnej, złamania trzech żeber po stronie lewej klatki piersiowej, które to obrażenia naruszyły prawidłowe funkcjonowanie jego ciała na czas powyżej 7 dni, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej szczęściu miesięcy kary pozbawienia wolności tj. czynu z art. 158 § 1 kk w zb. Z art. 157 § 1 kk w zw. a art. 64kk. Podczas przesłuchania w dniu 16 kwietnia 2009r. powód przyznał się do popełnienia zarzuconych mu czynów. Podstawą do ustalenia popełnienia przez powoda przestępstwa w warunkach powrotu do przestępstwa był wyrok skazujący powoda za dokonanie rozboju z użyciem przemocy art.280 § 2 kk na karę pozbawienia wolności, którą powód odbywał w okresie od 4 kwietnia 2006 do 15 stycznia 2007 i od 5 września 2007 do 26 sierpnia 2008r. (k.462-469 akt oskarżenia akta sprawy II K xx/09).
Ostatecznie wyrokiem z dnia 19 listopada 2009r. powód został skazany za to, że dnia 30 na 31 października 2008r. w Łomży w mieszkaniu przy ul. Krótkiej dokonał pobicia Jana L.go w ten sposób, że zadawał mu uderzenia pięściami w głowę oraz kopiąc w głowę i klatkę piersiową spowodował powstanie obrażeń ciała w postaci obustronnych krwiaków okularowych, rany tłuczonej zewnętrznej powieki, łuku brwiowego, stłuczenia warg z ranami tłuczonymi wargi górnej, złamania trzech żeber po stronie lewej klatki piersiowej, które to obrażenia naruszyły prawidłowe funkcjonowanie jego ciała na czas powyżej 7 dni , przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej szczęściu miesiącu kary za umyślne przestępstwo podobne. Wobec powoda za wskazany czyn orzeczono karę 2 lat pozbawienia wolności oraz w związku za skazaniem za czyn z przepisu art. 158 § 1 kk w zw. z art. 64 na karę 1 roku pozbawienia wolności wymierzono karę łączną 2 miesięcy i 3 lat pozbawienia wolności. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 25 stycznia 2010r. w sprawie II Ka /10 podwyższono powodowi karę za pierwszy z czynów za który został skazany – z art. 157 § 1 kk w zw. z art. 64kk do 4 lat pozbawienia wolności wymierzając karę łączną 4 lat pozbawienia wolności. Uzasadniając zmienię wymiaru kary Sądu Okręgowy wyjaśnił, iż wymierzona przez Sąd Rejonowy kara okazała się rażąco niewspółmierna do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości popełnionych przez powoda czynów. Podkreślając jednocześnie, iż K. O. był już uprzednio dwukrotnie karany za przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu a jednego z czynów dopuścił się po dwóch tygodniach od opuszczenia jednostki penitencjarnej (k. 593-594 wyrok Rejonowego w Łomży, k. 629, 635-638 wyrok z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w Łomży ).
kancelaria adwokacka Białystok, adwokaci Białystok, prawnik Białystok, adwokat Białystok, pomoc prawna Białystok, powództwo o zapłatę, dobra osobiste, zadośćuczynienie, przeprosiny w prasie, godność, dobre imię, ochrona wizerunku, zapłata, pozew o zapłatę, pozew o dobra osobiste, proces z gazeta, ocena prawnik, opinie
Sąd zważył, co następuje:
W sprawie bezspornym było, iż powód dokonał naruszenia czynności narządu ciała Jana Rojeńkiego w dniu z 30 na 31 października 2008r. Bezspornym było, iż pokrzywdzony zmarł a w toczącym się śledztwie powód stanął pod zarzutem spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pokrzywdzonego, w wyniku którego doszło do śmierci pokrzywdzonego. Ustalono bowiem, iż przyczyną śmierci Jana L.go było pęknięcie krwiaka. Taki stan faktyczny był podstawą wydania postanowienia o tymczasowym aresztowaniu powoda a następnie w związku z jego ukrywaniem się zarządzenia poszukiwania listem gończym. Wskazane okoliczności, jak wynika z zeznań świadek F.a F.o (k. 128), były podstawą publikacji odnoszącej się do powoda na stronach internetowych Gazety L.nej.
Powód łączył naruszenie swoich dobór osobistych w postaci dobrego imienia, wizerunki i czci, w związku z tytułem jaki nosiła publikacja „Tak wygląda zabójca z ulicy krótkiej” oraz faktem, iż publikacja jest wciąż dostępna w archiwum strony internetowej i umożliwia zapoznanie się z nią. Nadto wskazywał, iż wpisanie w wyszukiwarce Google hasła „O. Łomża” w wynikach wyszukiwania wskazuje link do strony archiwum Gazety Wyborczej. Jak wskazywał powód możliwość zapoznania się przez inne osoby z – nieadekwatnym do postawionych mu zarzutów -tytułem artykułu zmniejsza zdecydowanie jego szanse na rynku pracy. Jednocześnie powód nie kwestionował treści wskazanego artykułu, stanowił on bowiem przedruk danych z listu gończego.
Pozwany podnosił zarzut przedawnienia roszczenie o zadośćuczynienie oraz bezzasadność roszczenia w zakresie przeprosin. Podkreślał, iż działania pozwanego wykluczały bezprawność bowiem zadaniem prasy jest rozpowszechnianie informacji o szczególnym znaczeniu społecznych. Nadto wskazywał na różnicę pomiędzy językiem potocznym i językiem mediów a językiem prawniczym. Jeśli bowiem powód stanął pod zarzutem śmiertelnego pobicia J., w potocznym rozumieniu odpowiedzialny za jego śmierć był zatem zabójcą. Podkreślał, iż Gazeta L.na adresowana jest do przeciętnych odbiorców, nie posiadających wiedzy prawniczej. W kontekście okoliczności sprawy – w ocenie pozwanego uchylanie się powoda od odpowiedzialności za śmierć człowieka, ukrywanie się, uzasadniało opatrzenie artykułu wskazanym tytułem. Tytuł miał bowiem zwrócić uwagę na osobę sprawny i pomóc w jego ujęciu, miał zatem wymiar społeczny. Znaczenia dla artykułu nie miała późniejsza zmiana kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego powodowi. Bowiem w dacie publikacji brak było podstaw do odmiennych ustaleń. Dziennik nie prowadzi zaś sprawozdawczości z postępowań sądowych i nie zajmuje się prostowaniem stawianych sprawcom zarzutów, w przypadku ich zmiany (k. 92-98).
O tym, iż odmienne były okoliczności faktyczne zilustrowane publikacją prasową, a ostatecznie odmienne były ustalenia postępowania przygotowawczego, co wiązało się z rozwojowością śledztwa zeznawała świadek A.a A. A.a (k. 132-133), wskazując, iż istota postępowania przygotowawczego sprowadzała się do ustalenia czy krwiak, który skutkował zgonem pozwanego był spowodowany zdarzeniem z dnia 30/31 października 2008r. Trudność –jak wskazywała świadek- polegała na tym, iż poszkodowany był osobą bezdomną, która doznawała wielu urazów. Oględziny miejsca zdarzenia, których dokonywała obrazowały dotkliwe pobicie. Pokrzywdzony był pobity i bardzo zakrwawiony. Wszystko wskazywało, iż doszło do pobicia ze skutkiem śmiertelnym. Świadek wskazywała na motyw działania powoda. Okoliczności pobicia Jana L.go sprzężone były z wcześniejszym zajściem, w którym powód pobił jedną ze współbiesiadniczek a pokrzywdzony stanął w jego obronie.
Wyrok i uzasadnienie w sprawie II K xx/09 Sądu Rejonowego w Łomży odnosiły się zatem do skazania powoda za przestępstwo naruszenia czynności narządu ciała pokrzywdzonego na okres powyżej 7 dni- art. 157 § 1 kk. Okoliczności te zostały jednak ustalone dopiero w kwietniu 2009r. zatem w dacie publikacji 19 listopada 2008r. powód stał pod zarzutem spowodowania ciężkich obrażeń ciała Jana L.go, którego skutkiem była śmierć pokrzywdzonego art. xx § 3 kk.
Przepis art. 24 § 1 kc stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania chyba, że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie z § 2 jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.
Zgodnie z ogólną regułą rozkładu ciężaru dowodu to na powodzie spoczywał obowiązek wykazania, że na skutek działania pozwanej zostały naruszone jego dobra osobiste i jakie to są dobra. W przypadku ustalenia, że taka sytuacja miała miejsce, w art. 24 § 1 k.c. ustanowiono domniemanie prawne, w myśl którego naruszenie (zagrożenie) dobra osobistego jest bezprawne (tzw. domniemanie bezprawności). Konsekwencją tego domniemania jest przesunięcie ciężaru udowodnienia braku bezprawności na osobę, która dopuściła się naruszenia dobra osobistego (art. 6 k.c.).
Prawo cywilne przewiduje dwojakiego rodzaju ochronę dóbr osobistych majątkową i niemajątkową. W przypadku naruszenia dóbr osobistych bezprawnym działaniem sprawcy pokrzywdzonemu przede wszystkim przysługują środki o charakterze niemajątkowym przewidziane w art. 24 kc, a w przypadku, gdy działanie naruszyciela jest również zawinione, środki o charakterze majątkowym, o których stanowi przepis art. 448 kc.
Z orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego tej materii wynika jednoznacznie, iż „ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, jakim jest stan uczuć, godność osobista i nietykalność cielesna (art. 24 § 1 k.c.), nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości zainteresowanego (ocena subiektywna)” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1997 roku, sygn. akt III CKN 33/97, OSNC 6-7/97, poz. 93).
Należy więc przyjmować koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego w kontekście całokształtu okoliczności sprawy. Kwestia zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych winna być ujmowana w płaszczyźnie faktycznej i prowadzić do ustalenia, czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogły obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. Abstrahuje się tym samym od subiektywnych odczuć osób nadwrażliwych oraz takich, które z różnych względów nie mają zdolności do reagowania emocjonalnego na określone zachowania innych podmiotów (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 10 października 2005r., I ACa 353/05, LEX nr 175202).
W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie dał podstaw do ustalenia, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Do wskazanej oceny konieczne było odniesienie się do kontekstu sytuacyjnego.
Powód przed ukazaniem się artykułu na jego temat dopuścił się przestępstwa stypizowanego w dziale przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu. Materiał dowodowy sprawy karnej, w tym akt oskarżenia świadczyły, iż było to trzecie przestępstwo godzące we wskazane dobra popełnione przez powoda. Jak wynika z uzasadnienia Sądu Okręgowego, jednego z dwóch kolejnych przestępstw powód popuścił się dwa tygodnie po opuszczeniu jednostki penitencjarnej. W trakcie prowadzonego śledztwa powód zaczął się ukrywać, co zmusiło organy ścigania do wydania za nim listu gończego. Nie można podważać, iż osoba popełniająca przestępstwo nie ma prawa do ochrony dóbr osobistych, jednak wskutek targnięcia się na dobro osobiste innych osób i stając się sprawcą czynu zabronionego sprawca własnym działaniem narusza dobra osobiste w postaci dobrego imienia, czci i wizerunku. Obiektywna koncepcja ochrony dóbr osobistych na tle okoliczności niniejszej sprawy, o ocenie Sądu, nie dawała podstaw do uznania, iż wskutek działania pozwanego doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda.
Jeśli nawet hipotetycznie ujmując mogło dojść do naruszenia dóbr osobistych powoda wskazać należy, iż nie każde naruszenie dobra osobistego uzasadnia jego ochronę. W razie bowiem wystąpienia okoliczności wyłączających bezprawność zagrożeniu lub naruszenia dobra osobistego nie występuje.
Pozwany sporną publikacją zmierzał do zasygnalizowania społeczeństwu popełnionego przestępstwa i napiętnowania jego sprawcy, który uchylał się przed wyjaśnienia okoliczności zajścia i od ewentualnej odpowiedzialności, co w ocenie Sądu wyłącza bezprawny charakter tych działań. Stwierdzeniu temu nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że w wyniku podjętych w sprawie czynności dokonano modyfikacji postawionego powodowi zarzutu na dokonanie uszkodzeń ciała i rozstroju zdrowia powyżej 7 dni. Wskazać bowiem należy, iż dziennikarz ma prawo i obowiązek informowania o przestępstwie i czynie przestępcy przed wydaniem wyroku skazującego. Wyrok taki zastępuje dowód prawdziwości twierdzeń, ciążący na dziennikarzu w ewentualnej sprawie o ochronę dóbr osobistych. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2004 r., III CK 463/2002). Powód w niniejszej sprawie został skazany, choć ostatecznie prawno karna ocena jego zachowania została zakwalifikowana odmiennie. Tym niemniej odmienna kwalifikacja pojawiła się w końcowej fazie śledztwa w związku z uzyskaniem kolejnego dowodu z opinii biegłego.
Takie działania pozwanego w ocenie Sądu mieściło się w granicach prawa ze względu na działanie w ochronie uzasadnionego interesu. Jak stanowi art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. 1984.5.24 z późn. zm.) prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej. W przypadku postawienia powodowi zarzutu dokonania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu ze skutkiem śmiertelnym w ocenie Sądu dopuszczalne było posłużenie się kolokwializmem – nazwanie zabójcą osoby powodującej skutek śmiertelny.
O ile różnica pomiędzy sprawcą pobicia art. 158 § 1 kk a sprawcą zabójstwa art. 148 kk w odbiorze społecznym jest wyraźna, zaciera się ona w przypadku zestawienia zabójstwa art. 148 kk i pobicia ze skutkiem śmiertelnym art. 158 § 3 kk. Nie dysponowanie wiedzą prawniczą wyłącza rozgraniczenie tych dwóch przestępstw utożsamiając je z uwagi na tożsamy skutek. Niezrozumiałe w odbiorze społecznym może być również przestępstwo z art. xx § 3 kk – spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu skutkiem którego jest śmierć. Bez znaczenia dla przeciętnego człowieka pozostaje kwestia strony podmiotowej wskazanych przestępstw, a więc zamiaru z jakim działał sprawca. Z punktu widzenia oceny prawno karnej, ma to kolosalne znaczenie, rozstrzyga bowiem, czy skutek w postaci śmierci objęty był zamiarem sprawcy czy też nie.
Prawno karna ocena zachowania powoda, przez pryzmat tytułu, wskazuje na objęcie skutku w postaci śmierci zamiarem powoda. Treść zaś, o poszukiwaniu sprawcy pobicia ze skutkiem śmiertelnym, wskazuje, iż skutek w postaci śmierci nie był objęty jego zamiarem. Sprawca popełnił go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć(wina nieumyślna).
Istniejąca pomiędzy treścią artykułu a tytułem rozbieżność jest czytelna jedynie dla osoby z wykształceniem prawniczym. Przeciętny odbiorca nie jest w stanie uchwycić i zrozumieć wskazanych różnic. W ocenie opinii publicznej powód funkcjonowałaby jako zabójca, bowiem był sprawcą śmierci innego człowieka. Świadkowie, F.a F.o (k. 128) i F. F.ki (k. 128-129), co do wiarygodności których Sąd nie miała wątpliwości, wskazywali na istotę tytułów prasowych i celowe ich przejaskrawianie.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie, że jakkolwiek w przypadku nagłówków dopuszcza się szerszy margines przesady, przejawiającej się w pewnej nadekspresji i wyolbrzymieniu, to jednak dążenie do zrealizowania przez tytuł funkcji „zachęty” nie zwalnia od obowiązku zachowania wymogów prawa prasowego. Jest to o tyle istotne, że niejednokrotnie czytelnik ogranicza swe zainteresowanie tylko do brzmienia tytułu, bez zapoznania się z całą treścią publikacji. Wprawdzie zasada ta ma większe znaczenie w przypadku tytułów eksponowanych na pierwszych stronach czasopisma i w takim kształcie udostępnianych powszechnie w punktach sprzedaży, ale nie tylko wówczas tytuł pełni zasadniczą rolę informacyjną. Tytuł nie powinien więc być mylący; nawet bowiem niewielkie na pozór przekłamania mogą ukształtować niewłaściwe przekonanie o cechach charakteru czy zachowaniu opisywanej osoby. (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2013 r. I ACa 33/13, SN z 12.07.2002 V CKN 1095/00)
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do przekłamań lecz potocznego określenia osoby odpowiedzialnej za śmierć człowieka. Zwróciła uwagę na to biegła sądowa z zakresu lingwistyki w sporządzonej opinii, która została uznana przez Sąd za wiarygodny i pełnowartościowy materiał dowodowy. Biegła ustaliła, iż użycie słowa „zabójca” w tytule przedmiotowego artykułu jest przykładem powszechnie stosowanej potocznie interpretacji osoby, której działania doprowadziły do śmierci człowieka. Znaczenie określenia zabójca jest jednoznaczne – zatem osoby powodującej śmierć człowieka. Odnosząc się zatem do znaczenia użytego w tytule sformułowania „zabójca”, biegła nie miała wątpliwości, iż w zasadniczym stopniu jest ono różne od definicji przestępstwa zabójstwa określonej przez kodeks karny. Dla uzasadnienia tej tezy przytoczyła liczne fragmenty artykułów prasowych posługujących się słowem zabójca w odniesieniu do sprawców i okoliczności, które według kodeksu karnego nie mogły zostać zakwalifikowane jako wypełniające znamiona zbrodni zabójstwa.
Nie ma wątpliwości, iż celem publikacji prasowej było przekazanie informacji o zarządzeniu poszukiwań powoda w formie listu gończego. Do publikacji takich informacji prasa jest obowiązana na mocy art. 35 ust. Prawa prasowego. Świadek A.a A. A.a (k. 132-133) zeznała, iż celem przekazania prasie listu gończego jest uzyskanie informacji na temat miejsca przebywania sprawcy przestępstwa. Okoliczności te wskazują na działanie w interesie społecznym
Nie sposób wreszcie tracić z pola widzenia faktu, iż zawarta w art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka swoboda wypowiedzi dziennikarskiej odnosi się także do informacji czy ocen, które zawierają elementy prowokacji czy przesady. Jakkolwiek użycie słowa zabójca jest obiektywnie obraźliwe, to jednak zasadniczo stanowi element sądu wartościującego, a ten wymaga oceny pod kątem proporcjonalności ingerencji, a więc zbadania, czy istnieje wystarczająca podstawa faktyczna dla zakwestionowanych stwierdzeń. Podstawa ta, w warstwie faktograficznej, opisującej czyn powoda, miała podstawę w postanowieniu o przedstawieniu zarzutu oraz w postanowieniu o wydaniu listu gończego. Jak już wyżej wskazano, kwalifikacja czynu z art. xx § 3 kk utożsamiała czyn powoda ze skutkiem śmiertelnym, który w odczuciu powszechnych przesądza a zakwalifikowaniu osoby odpowiedzialnej za taki skutek jako zabójcy.
W ocenie Sądu uwzględnienie niniejszego powództwa kłóciłoby się z elementarnym poczuciem sprawiedliwości i podważałoby zaufanie społeczeństwa do wymiaru sprawiedliwości, w sytuacji kiedy sprawca przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu stawia się w pozycji ofiary i domaga się ochrony w związku z napiętnowaniem go.
Do naruszenia dóbr osobistych powoda nie doszło również uwagi na obecność artykułu o kwestionowanym tytule w archiwum. Wskazać przede wszystkim należy, iż istotą archiwum jest dokumentowanie wycinków rzeczywistości mających miejsce w przeszłości. W przeszłości zatem powód stał pod zarzutem dopuszczenia się ciężkiego uszczerbku na zdrowiu Jana L.go ze skutkiem śmiertelnym, o czym świadczy nie tylko list gończy, ale również postanowienie o przedstawieniu zarzutu (k. 55, 135, 136 i 138 akt sprawy karnej II K xx/09). Jak zeznał świadek F. F.ki (k. 128-129), redakcja nie otrzymała informacji o uchyleniu listu gończego, nie zabiegała również kolejne informacje dotyczące sprawy, w której oskarżony był powód. Nie było zatem kolejnych publikacji wskazujących na zmianę kwalifikacji prawnej czyny powoda. Wskazać jednak należy, iż żaden przepis nie statuuje takiego obowiązku. Wobec nie wykazania, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda brak było podstaw do nakazania usunięcia z archiwów internetowych artykułu o spornym tytule.
Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony przez Europejski Trybunał Praw Człowieka z 16 lipca 2013r. 33846/07, iż nie jest rolą sądów nakazywanie, by artykuł ten został usunięty tak jakby nigdy nie istniał. Trybunał przyznał iż nie jest rolą organów sądowych angażowanie się w poprawianie historii poprzez nakazywanie usunięcia z przestrzeni publicznej wszelkich śladów publikacji, które w przeszłości zostały uznane prawomocnym rozstrzygnięciem sądowym za publikacje stanowiące nieuzasadniony atak na dobre imię indywidualnej osoby. Dla oceny sprawy znaczenie ponadto ma fakt, iż art. 10 Konwencji chroni uprawniony interes społeczeństwa w postaci dostępu do publicznych archiwów internetowych prasy.
Trybunał wyjaśnił, iż naruszenia praw chronionych przez art. 8 Konwencji winny być naprawione w drodze odpowiednich środków odwoławczych dostępnych w prawie krajowym. Możliwym byłoby dodanie komentarza do artykułu na stronie internetowej informującego opinię publiczną o wyniku postępowania karnego. W postępowaniu w niniejszej sprawie powód jednakże nie wniósł konkretnego żądania, by informacje te zostały sprostowane poprzez dodanie informacji odsyłającej do wyroku zapadłego w sprawie.
Mając na uwadze powyższe na mocy art.23 i 24 kc orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na mocy art. 98 kpc i § 6 pkt 6, § 11 ust.1 pkt 2 oraz § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. 2013, poz. 461) i art. 117 kpc w związku z art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.